Zdjęcie: Bernardo Bertolucci, MARZYCIELE
30/06/2020Tekst: Natalia SkoczylasZŁY DOTYKPrzyjęło się myślenie, że hasło "zły dotyk" odnosi się tylko do wykorzystań małych dzieci. Podczas gdy niechciany dotyk może skrzywdzić osoby w każdym wieku. Nikt nie ma prawa krzywdzić dotykiem. Nikt nie musi tolerować niechcianego dotyku.CO OZNACZAJĄ SŁOWA „ZŁY DOTYK”?

Te słowa pochodzą z hasła kampanii Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę (wtedy: fundacja Dzieci Niczyje) z 2002 roku. Kampania dotyczyła pedofilii, czyli przemocy seksualnej wobec dzieci, być może właśnie stąd użycie dość prostych słów, które budzą oczywiste skojarzenia. Hasło o „złym dotyku” zostało w naszej zbiorowej świadomości i pamięci aż do dzisiaj, chociaż używamy go przecież w różnych kontekstach.

Bo przechodząc już na bardziej nam znany język, o złym, niewłaściwym dotyku mówimy także w kontekście osób dorosłych czy starszych. Wtedy częściej nazywamy go po prostu przemocą seksualną czy przemocą fizyczną.

Czasami zdarza się tak, że określona osoba zdecyduje się na przekroczenie naszych granic seksualnych. Może to być: wymuszanie różnych aktywności seksualnych, pieszczot, na które nie mamy ochoty, zmuszanie do seksu z osobami trzecimi, wyśmiewanie w trakcie seksu, molestowanie czy gwałt.

Jeśli czujemy, że nasze granice zostały przekroczone, to tak najprawdopodobniej się stało.

Pamiętajmy, że wina jest po stronie osoby, która stosuje przemoc. Zawsze mamy prawo powiedzieć „stop!”, „przestań”, a nawet jeśli tego nie mówimy, druga osoba powinna być na nas uważna i pytać o zgodę np. pytając, na co mamy w tej chwili ochotę czy podoba nam się to, co się właśnie dzieje. Jeśli druga osoba sprawia, że w sytuacji o charakterze seksualnym nie czujemy się bezpiecznie, to znak, by opuścić tę sytuację. 

Postawienie granic może być trudne, może spotkać się z rozczarowaniem z drugiej strony. Jesteśmy w stanie to przetrwać. Nasz komfort, bezpieczeństwo, zdrowie są ważne.

JAKIE ŚLADY POZOSTAWIA ZŁY DOTYK?

Przemoc seksualna, jak również przemoc fizyczna może pozostawić ślady na naszej psychice i spowodować różne trudności w obszarze seksu. Niestety mogą one dać o sobie znać przy późniejszych doświadczeniach seksualnych z osobami, które są dla nas bezpieczne. 

Przemoc taka jak bicie, klapsy, szarpanie, kopanie czy popychanie - to wszystko może sprawić, że nasza więź z ciałem zostanie w jakiś sposób nadszarpnięta. Nie ma sytuacji, która usprawiedliwiałaby przemoc fizyczną, po prostu nie można jej stosować wobec innych osób - ani dzieci, ani dorosłych.

Pełne hasło kampanii z 2002 roku brzmiało „Zły dotyk boli przez całe życie.” Jak to jest z tymi skutkami przemocy? Konsekwencje doświadczania przemocy są tak różne, jak różne są ludzkie historie. Ciężko przewidzieć jak na konkretną osobę wpłynie określona krzywda, reakcje mogą się między sobą znacząco różnić. Niektóre osoby postanowią wycofać się trochę z życia społecznego, a inne wręcz przeciwnie, rzucą się w wir ryzykownych zachowań, paradoksalnie chcąc odzyskać kontrolę nad swoim ciałem i życiem.

Zdjęcie: Darya Wierzbicka

Dlatego bardzo ważne jest, by się nie porównywać z innymi tylko wsłuchać w siebie, dlatego, że może okazać, że potrzebujemy wsparcia. I nie ma w tym żadnego powodu do wstydu. Czasami wszystkie i wszyscy go potrzebujemy. Czasami po przykrej sytuacji wielkim zasobem są nasze osoby najbliższe, a czasami potrzebujemy udać się do kogoś kto specjalizuje się w pomocy w naszym problemie, np. psycholożki, psychoterapeutki czy seksuolożki. „Zły dotyk” to złodziej poczucia sprawczości i przyjemności z korzystania ze swojego ciała, ale zdrowienie jest możliwe!

„Zły dotyk” to złodziej poczucia sprawczości i przyjemności z korzystania ze swojego ciała, ale zdrowienie jest możliwe!JAK MOŻNA CHRONIĆ SIĘ PRZED ZŁYM DOTYKIEM?

Jeśli chodzi o profilaktykę - niezastąpionym narzędziem ochrony przed krzywdzącym dotykiem jest edukacja seksualna dostępna dla osób w różnym wieku. Uczy jak wyznaczać, szanować i chronić granice swoje i innych osób. 

Jeśli mamy dostęp do internetu i trochę czasu to jako osoby dorosłe mamy również obowiązek się edukować w dziedzinach, które nas dotyczą, tak by nie krzywdzić innych osób wokół nas.

PODZIEL SIĘ