Opublikowano: 30 września 2026
Ostatnia aktualizacja: 6 października 2026
Od 1 października 2026 roku z bezpłatnych szczepień przeciw HPV będzie mogła skorzystać grupa osób od 18. do 26 roku życia. Program dla tej grupy ma obowiązywać do 31 maja 2027 roku.
Zmiana wynika z obwieszczenia Ministra Zdrowia z 30 września 2026 roku dotyczącego wykazu zalecanych szczepień ochronnych finansowanych ze środków pozostających w dyspozycji ministra zdrowia.
W państwowych magazynach znajdują się niewykorzystane szczepionki 2-walentne, zakupione na potrzeby realizacji programu powszechnego dla dzieci i nastolatków w wieku 9–14 lat. Ich skuteczność w zapobieganiu rakowi szyjki macicy i innym nowotworom HPV-zależnym nie budzi żadnych wątpliwości. Można je wykorzystać, dlatego Ministerstwo Zdrowia chce sprawdzić, jakie będzie zainteresowanie szczepieniami przeciwko HPV wśród młodych dorosłych.
Decyzja dotyczy 52 tys. dawek szczepionki, które umożliwią zaszczepienie około 17 tys. osób
Kto będzie mógł skorzystać z bezpłatnego szczepienia przeciw HPV?
Z bezpłatnego szczepienia mogą skorzystać osoby:
• po ukończeniu 18. roku życia do ukończenia 25. roku życia,
• które wcześniej nie rozpoczęły szczepienia przeciw HPV.
Ważne: pierwszą dawkę trzeba przyjąć przed ukończeniem 25. roku życia.
CO, JEŚLI W TRAKCIE SZCZEPIENIA SKOŃCZYSZ 25 LAT?
Możesz dokończyć rozpoczęty schemat.
Jeśli pierwszą dawkę przyjmiesz przed 25. urodzinami, kolejne mogą zostać podane już po ukończeniu 25 lat.
Trzeba jednak zachować odpowiednie odstępy między dawkami i zakończyć szczepienie w czasie obowiązywania finansowania programu.
Jaką szczepionkę otrzymasz i ile dawek?
Młodzi dorośli są szczepieni preparatem Cervarix, czyli szczepionką 2-walentną.
Obowiązuje schemat 3 dawek:
1. dawka – dzień rozpoczęcia szczepienia
2. dawka – po miesiącu
3. dawka – 6 miesięcy po pierwszej dawce
Ze względu m.in. na 8-miesięczny okres trwania Programu szczepienia należy rozpocząć w październiku albo w listopadzie 2026 r. aby zakończyć schemat 3-dawkowy do 31 maja 2027 r.
Gdzie możesz się zaszczepić?
Szczepionki będą dystrybuowane przez stacje sanitarno-epidemiologiczne, mają być dzielone między województwa proporcjonalnie do liczby mieszkańców, a same szczepienia będą wykonywane wyłącznie w poradniach podstawowej opieki zdrowotnej (POZ).
Co z osobami poniżej 18. roku życia?
Dzieci i nastolatki nadal mogą korzystać z obowiązujących wcześniej zasad.
Powszechny Program Szczepień przeciw HPV obejmuje dziewczęta i chłopców od ukończenia 9. roku życia do ukończenia 14 lat. Szczepienie jest dobrowolne i bezpłatne, a w tej grupie podawane są dwie dawki szczepionki w odstępie od 6 do 12 miesięcy.
Dziecko należy zaszczepić pierwszą dawką przed ukończeniem 14. roku życia. Drugą dawkę można podać później, jeżeli zostanie zachowany wymagany odstęp między dawkami.
Na szczepienie można umówić dziecko w przychodni POZ. Zapisy są możliwe także przez Internetowe Konto Pacjenta i aplikację mojeIKP w placówkach korzystających z elektronicznej rejestracji. Szczepienia przeciw HPV prowadzone są również w szkołach uczestniczących w programie. Potrzebna jest wówczas pisemna zgoda rodzica lub opiekuna prawnego.
Po ukończeniu 14 lat do ukończenia 18. roku życia dostępna jest szczepionka Cervarix jest dostępna w ramach 100% refundacji. Jeśli szczepienie rozpoczyna osoba w wieku 15 lat lub starsza, Cervarix podaje się w schemacie 3 dawek: 0, 1 i 6 miesięcy.
Gardasil 9 w tej grupie wiekowej nie jest objęty ogólnopolskim bezpłatnym programem szczepień.
Dlaczego przeciw HPV szczepi się zarówno dziewczęta, jak i chłopców?
HPV, czyli wirus brodawczaka ludzkiego, dotyczy wszystkich płci. Jest jednym z najczęstszych wirusów przenoszonych podczas kontaktów seksualnych. Do zakażenia może dojść podczas kontaktu skóry i błon śluzowych w okolicach intymnych, dlatego prezerwatywa zmniejsza ryzyko transmisji HPV, ale nie chroni przed nim całkowicie.
Większość zakażeń HPV ustępuje samoistnie. Problem pojawia się wtedy, gdy zakażenie typem wysokiego ryzyka utrzymuje się przez dłuższy czas. Takie zakażenia mogą prowadzić do zmian przednowotworowych i nowotworów.
HPV odpowiada za niemal wszystkie przypadki raka szyjki macicy, ale jego konsekwencje nie dotyczą wyłącznie osób posiadających szyjkę macicy. Zakażenie może być związane również z nowotworami odbytu, prącia, pochwy i sromu oraz części nowotworów głowy i szyi.
Według WHO w 2019 roku HPV odpowiadał na świecie za około 620 tys. przypadków nowotworów u kobiet i 70 tys. u mężczyzn.
Czy warto szczepić się przeciw HPV po rozpoczęciu życia seksualnego?
Tak. Największą korzyść ze szczepienia można uzyskać przed kontaktem z wirusem, dlatego szczepienia zaleca się przede wszystkim dzieciom i młodym nastolatkom, zanim rozpoczną życie seksualne. Nie oznacza to jednak, że po rozpoczęciu aktywności seksualnej szczepienie przestaje mieć sens.
Kontakt z jednym typem HPV nie oznacza kontaktu ze wszystkimi typami wirusa, przed którymi chroni szczepionka. Osoba aktywna seksualnie nadal może więc odnieść korzyść ze szczepienia.
Szczepionka działa profilaktycznie. Nie usuwa istniejącego zakażenia HPV i nie leczy zmian, które już powstały w jego wyniku.
Czy przed szczepieniem trzeba zrobić test na HPV?
Rutynowe wykonywanie testu HPV przed szczepieniem nie jest potrzebne. Szczepienie służy zapobieganiu przyszłym zakażeniom typami HPV zawartymi w szczepionce, a wcześniejszy kontakt z wirusem nie oznacza automatycznie braku korzyści ze szczepienia.
Test HPV ma inne zastosowanie. Jest jednym z badań wykorzystywanych w profilaktyce raka szyjki macicy i nie służy do kwalifikowania zdrowej osoby do szczepienia.
Od kiedy obowiązują nowe zasady?
Nowe finansowanie szczepionek przeciw HPV dla młodych dorosłych zaczyna obowiązywać 1 października 2026 roku.
Najważniejsze zasady:
• bezpłatne szczepienie obejmuje osoby po ukończeniu 18. roku życia do ukończenia 26 lat,
• pierwszą dawkę należy przyjąć przed ukończeniem 25 lat,
• u dorosłych stosowany jest schemat trzydawkowy,
• finansowanie dla tej grupy przewidziano do 31 maja 2027 roku,
• bezpłatne szczepienia dzieci od 9. do 14. roku życia pozostają dostępne w ramach Powszechnego Programu Szczepień przeciw HPV i obejmują dwie dawki.
Szczepienie przeciw HPV jest jednym ze sposobów zapobiegania nowotworom związanym z tym wirusem. Rozszerzenie finansowania oznacza, że od października możliwość zaszczepienia się bez ponoszenia kosztu preparatu otrzyma również część osób, które nie skorzystały ze szczepienia w dzieciństwie lub w okresie nastoletnim.
Źródła:
Obwieszczenie Ministra Zdrowia z 30 września 2026 r. w sprawie wykazu zalecanych szczepień ochronnych finansowanych ze środków pozostających w dyspozycji ministra zdrowia.
Ministerstwo Zdrowia, „Szczepienia przeciw HPV”.
PZH – Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego, „Kto powinien zostać zaszczepiony przeciw zakażeniom HPV i w jakim schemacie?”.
Pacjent.gov.pl, „Szczepionka przeciw nowotworom?”.
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), „Human papillomavirus and cancer”.