Piersi w Polsce

Dlaczego profilaktyka
raka piersi jest ważna?

Rak piersi to najczęściej diagnozowany nowotwór złośliwy u kobiet – co roku w Polsce dotyka około 20 tysięcy pacjentek. Im wcześniej wykryjesz zmiany, tym większe masz szansę na pełne zdrowie¹.

Guzek w piersi to najczęstszy objaw, ale nie jedyny. Rak piersi może rozwijać się po cichu, bez widocznych zmian². Dlatego obok samobadania warto robić regularnie badania obrazowe.  

Jakie badania należy
wykonywać regularnie?

To, jakie badania powinnaś robić, zależy od wieku, historii zdrowia i ryzyka w rodzinie. Samobadanie piersi powinnaś robić po ukończeniu 20. roku życia raz w miesiącu. Pierwsze USG piersi zaleca się wykonywać między 20. a 30. rokiem życia co 2 lata³ (chyba, że lekarz zaleci inaczej), a po ukończeniu 30. roku życia co roku. Mammografia to badanie, które wskazane jest u kobiet powyżej 40. roku życia i należy wykonywać je co 2 lata (chyba, że lekarz zaleci inaczej).

W Polsce bezpłatne badanie mammograficzne bez skierowania obejmuje kobiety w wieku 45-74 lata⁴.  

Zapamiętaj

Mamy coraz lepsze metody leczenia, skuteczniejsze terapie i większe wsparcie. Badanie to pierwszy krok, żeby z tego wszystkiego skorzystać. To Ty decydujesz o swoim zdrowiu. Umawiając się na badania, nie czekasz biernie na to „co będzie”, tylko aktywne dbasz o siebie.  

Badanie palpacyjne piersi to inaczej badanie dotykowe piersi, które wykonuje lekarz lub możesz zrobić samodzielnie. Polega na oglądaniu i dotykaniu piersi oraz okolicznych węzłów chłonnych, żeby sprawdzić, czy nie ma niepokojących zmian.

Każda kobieta powinna regularnie badać swoje piersi – od 20. roku życia aż do późnej starości.

Badanie najlepiej raz w miesiącu, zawsze w podobnym czasie cyklu. Najwygodniej tuż po zakończeniu miesiączki, kiedy piersi są miękkie i mniej tkliwe. Kobiety, które już nie miesiączkują, mogą wybrać stały dzień w miesiącu i trzymać się tego terminu.

Każdy lekarz może zbadać Twoje piersi! Uprawnienia i umiejętności wymagane do prawidłowego przeprowadzenia badania gruczołów piersiowych mają wszyscy lekarze. Najczęściej piersi badają ginekolodzy, onkolodzy, chirurdzy.

Czytaj więcej >

USG wykorzystuje fale dźwiękowe, które odbijają się od tkanek i tworzą obraz piersi. W tym badaniu nie ma promieniowania.

Pierwsze USG piersi najlepiej wykonać między 20. a 30. rokiem życia. USG sprawdza się szczególnie u młodszych kobiet, u których piersi zbudowane są głównie z tkanki gruczołowej.

JAK WYGLĄDA BADANIE?

Lekarz nakłada na pierś specjalny żel, który ułatwia przewodzenie fal ultradźwiękowych. Głowicą aparatu USG przesuwa po skórze piersi oraz w okolicy dołów pachowych, sprawdzając także węzły chłonne. Na monitorze widać obraz wnętrza piersi w czasie rzeczywistym. Samo badanie trwa zwykle około 10–20 minut. Badanie jest całkowicie bezpieczne, bezbolesne i nieinwazyjne.

Czytaj więcej >

Mammografia to rentgen piersi. Badanie wykonuje się u kobiet po 40. roku życia, ponieważ w tym wieku w piersiach zaczyna dominować tkanka tłuszczowa.

Mammografia wykorzystuje promieniowanie rentgenowskie, które doskonale „widzi” nawet najmniejsze zmiany w tkance tłuszczowej.

Pierwsze badanie mammograficzne zaleca się zrobić w wieku 45 lat.

Jeśli w rodzinie występuje rak piersi lub zdiagnozowano mutację genową (np. BRCA1, BRCA2), mammografia powinna być wykonywana od młodszych lat, często już po 30. roku życia, i to częściej niż raz w roku.

Czytaj więcej >

MIT: NIE POTRZEBUJĘ MAMMOGRAFII, BO NIE MAM OBJAWÓW
FAKT: Badania przesiewowe są potrzebne wszystkim kobietom – zwykle co 1–2 lata, w zależności od wieku i czynników ryzyka. Mammografia pozwala wykryć raka piersi, zanim będzie wyczuwalny lub zanim pojawią się pierwsze objawy. A im wcześniejsze rozpoznanie, tym większe szanse na skuteczne leczenie.

MIT: NIE MAM W RODZINIE RAKA PIERSI, WIĘC NIE JESTEM ZAGROŻONA
FAKT: Aż około 90% przypadków raka piersi nie ma podłoża genetycznego. Szacuje się, że ryzyko zachorowania w ciągu życia dotyczy nawet 1 na 8 kobiet. Dlatego regularne badania są ważne niezależnie od tego, czy w rodzinie występowały nowotwory piersi, czy nie.

MIT: MAMMOGRAFIA NARAŻA NA DUŻĄ DAWKĘ PROMIENIOWANIA I WYWOŁUJE RAKA
FAKT: To nieprawda. Mammografia wykorzystuje bardzo małą dawkę promieniowania, która jest ściśle kontrolowana przez instytucje regulacyjne. Dla porównania – na co dzień jesteśmy narażeni na tzw. promieniowanie tła, a mammogram odpowiada mniej więcej dwóm miesiącom takiego naturalnego narażenia.

MIT: MAMMOGRAFII NIE MOŻNA ROBIĆ NA MAŁYCH PIERSIACH
FAKT: Mały rozmiar piersi nie jest przeszkodą do wykonania badania mammograficznego. Przeszkodą do badania nie są także implanty piersi.

MIT: MAMMOGRAFIA JEST BOLESNA
FAKT: Wiele kobiet unika mammografii w obawie przed bólem. Badanie może wiązać się z chwilowym dyskomfortem, czy krótkotrwałym bólem, ale zwykle jest on krótki i łatwy do zniesienia. Korzyści z wczesnego wykrycia raka piersi zdecydowanie przewyższają te kilka chwil niewygody.

MIT: USG PIERSI I MAMMOGRAFII NIE MOŻNA WYKONYWAĆ W TRAKCIE KARMIENIA
FAKT: Karmienie piersią nie chroni przed rakiem i nie należy odkładać profilaktyki na czas zakończenia karmienia piersią. Badanie USG nie wpływa na laktację. Mammografia nie wpływa negatywnie na laktację i skład mleka. Możesz bezpiecznie kontynuować karmienie piersią po badaniu mammograficznym.

MIT: NIE MOGĘ UMÓWIĆ MAMMOGRAFII BEZ SKIEROWANIA
FAKT: Skierowanie od lekarza nie jest konieczne. Nawet jeśli lekarz nie wspomniał o mammografii, możesz sama umówić badanie przesiewowe. Masz możliwość umówić się samodzielnie na badanie i wykonać mammografię bezpośrednio w placówce diagnostycznej.

MIT: USG PIERSI NIE MOŻE BYĆ WYKONYWANA W CIĄŻY
FAKT: Badanie USG piersi jest bezpieczne w ciąży i zalecane, szczególnie jeśli istnieją wskazania.